Eigen regie, ook als Casemanager

Verhalen inspireren. Daarom werken we de verhalen uit van de mensen die bij en met Rochewood werken. En dat doen ze in allerlei rollen bij allerlei organisaties. Dit keer het verhaal van Willemien (Casemanager en lid van het collectief Samen Zelfstandig). Als ervaren Casemanager heeft ze een hoop ervaring en anekdotes om te delen. Waarom is ze freelancer geworden? En wat kun jij leren van haar ervaringen en opdrachten tot nu toe? Willemien vertelt het je! 

Momenteel werk je via Rochewood als Casemanager WGA bij verzekeraar a.s.r. Wat houdt je opdracht in?
''In deze opdracht geef ik vanuit de verzekeraar re-integratie- en preventie-adviezen aan verzekerde werkgevers die eigen risicodrager zijn voor de WGA. Ik heb contact met ex-werknemers met een WGA-uitkering die nog onder het eigen risico van hun ex-werkgever vallen. Als Casemanager probeeer ik in te schatten of een herbeoordeling plaats moet vinden en/of er kansen zijn mensen te helpen weer een eigen salaris te verwerven. Dit stem ik af met een arbeidsdeskundige en de ex-werknemer zelf. Wat is er nodig om weer aan de slag te gaan? Hebben we baat bij het inschakelen van een re-integratiebureau, kunnen we een opleiding financieren of hulp bieden een eigen onderneming te starten? Het doel van mijn werk is de schadelast zo veel mogelijk te beperken, maar ook mensen weer een toekomst te bieden.''

Je werkt via Rochewood als freelancer en bent vertegenwoordigend lid van ons collectief Samen Zelfstandig. Waarom ben je eigenlijk als freelancer gaan werken?
''Mijn ouders hebben altijd een eigen cateringbedrijf gehad. Ik ben dus opgegroeid in een echt ondernemersgezin en werkte vaak mee in de zaak. Dat maakte mij al vroeg zelfstandig te zijn en ook hard te werken. Gaandeweg heb ik veel ervaringen opgedaan. Toen het re-integratiebedrijf waar ik werkte ermee stopte, was het punt gekomen als zelfstandige te starten. Het leven buiten werk met inmiddels oudere kinderen, liet dit ook toe. Het leek mij echt leuk om voor verschillende organisaties te werken. Initieel was het doel kleine bedrijven te voorzien van interim HR-advies. Uiteindelijk is het via een eerste opdracht als verzuimregisseur toch echt een verzuimspecialisme geworden. Inmiddels werk ik al 9 jaar aan allerlei interim-opdrachten op het gebied van verzuim en casemanagement.'' 

Je bent een van de eerste Casemanagers in Nederland met het diploma Register Casemanager (RCMC, toen RCCM). Waarom heb je hiervoor gekozen?
''Ik twijfelde tussen de opleiding Register Casemanager of Arbeidsdeskundige. Het eerste paste beter bij mij, omdat ik resultaatgericht ben en naast het menselijk aspect van verzuim, ook in kosten/baten denk.''

Voordat je Casemanager werd heb je jarenlang in de uitzendbranche en in HR gewerkt. Welke ervaring of kennis van toen is nog steeds nuttig voor de uitdagingen van nu?
‘’In de uitzendbranche werk je met allerlei opdrachtgevers en uitzendkrachten en doe je veel mensenkennis op. Je spreekt immers mensen met verschillende culturele achtergronden, persoonlijkheden en drijveren. Daarnaast maak ik van nature makkelijk contact. Daardoor kan ik mij goed inleven in mensen en de omstandigheden waarin ze leven. Daar heb ik nu als freelance Casemanager nog steeds veel proftij van. Er kan namelijk veel spelen rondom werk en verzuim. Naast een medische oorzaak is er vaak sprake van een disbalans veroorzaakt door een combinatie van omstandigheden, zowel op werk als in privé, die leidt tot verzuim.''

Waardoor ontstaat deze disbalans?
''In de privésfeer meestal door life changing-events, zoals een scheiding, overlijden, mantelzorg of het krijgen van kinderen. De persoon en het werk zijn in de meeste gevallen hetzelfde gebleven, maar de beschikbare tijd om de ballen in de lucht te houden wordt korter. Zo ontstaat er druk en begint de disbalans. Kijk je naar de werkomgeving, dan kan er een disbalans ontstaan in de energie die werk oplevert vergeleken met wat het kost. Ik zie vaak genoeg gebeuren dat door gebrek aan betrokkenheid en werkplezier er conflicten ontstaan en verzuim volgt.''

Je zegt zelf al vroeg gewend te zijn heel hard te werken. Is hard werken niet een oorzaak van verzuim?
''Op zichzelf denk ik niet, als onderdeel wel. Ik zie het eerder als een balans tussen draaglast en draagkracht. Als je het goed naar je zin hebt in je werk en je veilig voelt in je werkomgeving, kun je keihard werken en hier geen last van hebben. Je draaglast en draagkracht zijn in balans. Als je te maken hebt met een negatieve werksfeer, zoals pesten of roddelgedrag, dan is dat extra belasting. In dat geval kan daarbovenop keihard werken net het laatste zetje zijn waardoor de balans verloren gaat. Er zijn dus meer factoren dan alleen hard werken die kunnen leiden tot verzuim.''

Is het dan vooral een kwestie van te veel draaglast of gebrekkige draagkracht?
''Dat verschilt per persoon. De een kan meer hebben dan de ander. Wel denk ik de invloed van opvoeding en sociale omgeving te zien in de keuze om al dan niet te verzuimen. Als je hebt meegekregen je na een slechte nacht de rest van de week ziek te melden, dan bestaat de kans dat je dit op latere leeftijd ook gaat doen.''

Is verzuim dan een keuze?
''Soms wel, soms niet. Niet iedereen met (medische) klachten verzuimt volledig en probeert nog te doen wat wel mogelijk is. Wat de situatie ook is, verzuim is altijd vervelend voor zowel de medewerker als de werkgever. Het leuke van mijn werk is dat ik mij juist richt op gedrag. Daar heb je samen invloed op, wat ook nodig is om mensen in beweging te krijgen. Daarmee bedoel ik overigens net zo goed werkgevers en leidinggevenden. Ik heb gemerkt dat alternatieven ten opzichte van volledig verzuimen daardoor beter bespreekbaar zijn. Bijvoorbeeld aangepast werken of tijdelijk andere werkzaamheden aanbieden.''

Ligt dat niet gevoelig? Mensen vragen wat er wel mogelijk is ondanks verzuim?
‘’Volgens AVG mag een werkgever bij een ziekmelding niet verder doorvragen wat iemand qua werk nog kan doen. Een bedrijfsarts geeft aan welke beperkingen een werknemer heeft en wat er mogelijk is betreft alternatief en passend werk. Het probleem daarvan is dat een bedrijfsarts niet altijd op korte termijn beschikbaar is. Voor je het weet is de medewerker al 6 weken aan het verzuimen. Zit je daar als werkgever of medewerker op te wachten? Ik adviseer werkgevers vaak dat het verstandig is een bedrijfsarts goed in te lichten (al dan niet met tussenkomst van een Casemanager), wat er volgens hen wel mogelijk is qua werk. Dit kan de bedrijfsarts dan eventueel meenemen in het advies en verdere traject. Dan nog blijft het de vraag of de bedrijfsarts hier iets mee gaat doen.’’

Kan een Casemanager in taakdelegatie hier het verschil in maken?
''Dat kan zeker, omdat je als Casemanager in de ‘verlengde arm’-constructie overleg voert met zowel de bedrijfsarts en werkgever, als ook de medewerker. Er zit een schakel tussen alle betrokken partijen. Als Casemanager kan ik positieve invloed hebben op het re-integratieadvies door dit soort alternatieven te peilen bij de werkgever en medewerker, en deze aan beide voor te leggen.''

Ook wel bekend als werken in de ‘verlengde arm'-constructie. Een Casemanager die namens de werkgever in gesprek is met medewerkers over hun verzuim, mag niet doorvragen over medische zaken. Werk je als Casemanager in taakdelegatie ondersteunend aan een bedrijfsarts, dan mag dit wel. Je mag echter niet de medische interpretatie maken en je moet je strikt beperken tot beschrijvingen van het verzuim. Een tennisarm noem je bijvoorbeeld ‘beperkingen aan het bewegingsapparaat’. Van daaruit overleg je met de bedrijfsarts en werk je naar een passend re-integratieadvies toe voor zowel de medewerker als werkgever.

Zijn medewerkers over het algemeen geneigd mee te gaan in deze alternatieven?
''Ook dat hangt af van de situatie en de persoon. Niet iedereen ziet hierop te wachten en het is ook niet per definitie een goed idee. Voorzichtigheid is dus geboden. De mensen die je hiermee positief kunt verrassen en die geneigd zijn hierin mee te gaan, zijn veelal de mensen die zich meer dan gemiddeld betrokken voelen bij hun werk en werkgever en graag willen werken. Het idee dat je op een aangepaste manier toch je steentje bij kunt blijven dragen en mee blijft doen, kan dan gemoedsrust geven. En dat kan weer een positief effect hebben op het herstel.''

Ik heb weleens gehoord van ‘slapende dienstverbanden’. Wat zijn dit?
''Slapende dienstverbanden zijn vooral langlopende verzuimdossiers waarvan het niet helemaal duidelijk is waarom deze zo lang lopen. Een Casemanager kan deze dossiers overnemen, uitzoeken welke oplossingen er zijn en dit benoemen richting de werkgever en medewerker. Soms kan het echt verrassend zijn hoe simpel de oplossing eigenlijk is. Stel je voor: de medewerker is vooral in verzuim beland vanwege werkgerelateerde zaken en wil eigenlijk niet meer aan de slag bij de werkgever. Ook de werkgever wil eigenlijk niet verder met de medewerker. Dan kan het opperen van een vaststellingsovereenkomst bij beide partijen een optie zijn. Ik heb ervaren dat sommige medewerkers dit initieel niet als optie hadden overwogen of bang zijn dit bespreekbaar te maken. Door daarover te praten krijgen ze inzichten waarmee ze andere besluiten kunnen nemen. Bijvoorbeeld om zich te richten op een andere baan of organisatie die beter past. Andersom geldt hetzelfde voor de werkgever. Soms kan het beter zijn op korte termijn wat meer te betalen voor een vaststellingsovereenkomst, dan dat een verzuimgeval jaren blijft sudderen.’’

Wat zou je mensen adviseren die gevangen zitten in hun baan?
''Overweeg te vertrekken. En dan bedoel ik dat je daar serieus over nadenkt en dit afzet tegenover de keuze om te blijven. Ik heb zelf ook gemerkt dat dit best spannend kan zijn. Het heeft mij geholpen erop te vertrouwen dat ik altijd kan werken. Ook al is dat ongeschoold werk. Ik heb dat echter nooit gedaan, omdat er altijd weer iets op mijn pad kwam. Dat vertrouwen heeft mij geholpen keuzes te maken en altijd regie te houden over mijn eigen (werk)geluk. Ook als het even tegenzit.''

En als mensen, ondanks de cultuur of hun relatie met de werkgever, toch willen blijven vanwege hun functie?
''Begin dan met accepteren dat je de cultuur niet gaat veranderen. De vraag hoe en waarom dit invloed op jou persoonlijk heeft is misschien veel relevanter. Het kan helpen een coach in te schakelen om je dat inzicht te geven en te helpen de balans terug te vinden. Misschien is minder werken ook een optie, of een leuke hobby buiten werk. Dan heb je een tegenhanger en breng je minder tijd door in een omgeving die je minder past.''

Er zijn steeds meer organisaties die kiezen voor het Eigen-Regiemodel. Verzuimbegeleiding in eigen beheer, veelal door dit door leidinggevenden uit te laten voeren. Wat is jouw ervaring hiermee?
''Het Eigen-Regiemodel kan helpen om als organisatie meer invloed te hebben op verzuim. Maar, zoals elke theorie, valt of staat het in de praktijk bij de juiste uitvoering ervan. Daar is kennis en vaardigheid voor nodig. Dat zie ik nog te weinig ‘in de lijn’. Het is verleidelijk om dit model te volgen als de organisatie weinig last heeft van verzuim. Echter, juist omdat verzuim weinig voorkomt, is het telkens weer zoeken naar wat je wel of niet moet doen. Van Casemanagers mag je verwachten dat ze verstand hebben van de materie, altijd bijblijven en dus veel efficiënter en effectiever aan de slag kunnen met verzuim.''

Als je het zo stelt is het eigenlijk altijd een goed idee een Casemanager in te vliegen. Dat is wel heel positief voor het vakgebied. Wanneer is een Casemanager geen goed idee?
''Er zijn ook situaties waar een Casemanager niet de beste oplossing is. Zo heb ik weleens een klant gehad die samenwerkte met een arbodienst. De arbodienst gaf alleen niet de aandacht die verwacht werd, vandaar dat ik aanvullend werd ingehuurd. Naar mijn idee was deze combinatie een te grote kostenpost voor de situatie. Daarom heb ik geadviseerd op langere termijn samen te werken met een kleinere arbodienst. Deze kan net wat meer oppakken dan ik als individu, maar geeft meer aandacht dan een grotere arbodienst. Dat hebben ze uiteindelijk ook gedaan.'' 

Wat kenmerkt jouw manier van werken?
''Mensen die mij kennen zeggen vaak dat ik zo relaxt praat met iedereen. Ik heb nooit een kunstje aangeleerd, ben daar niet mee bezig en praat gewoon uit mijzelf. Daar zit dus geen bewuste tactiek of iets dergelijks in Ik denk dat ik daardoor gemakkelijker met mensen weet te levelen. Of het nu een leidinggevende, medewerker, bedrijfsarts, arbeidsdeskundige of collega-casemanager is. Daarnaast kijk ik vooral praktisch naar situaties en richt ik mij altijd op de wettelijke kaders (zoals het is) en de consequenties van gedrag (waar je invloed op hebt).''

Hoe reageren mensen als je ze wijst op de consequenties van hun gedrag?
''Hoewel het soms best confronterend kan zijn, reageren mensen over het algemeen positief en niet boos. Zo heb ik eens een medewerker gesproken in re-integratie met uitzicht om weer aan het weer te kunnen. Wel moest ze elders een baan vinden. Ze had echter de grootste moeite met computers en ook de nodige weerstand hier wat aan te doen. Dan geef ik aan te begrijpen dat dit lastig is, maar maak ik ook duidelijk dat ze ander werk zal moeten vinden. Daar was ze het mee eens. Tegenwoordig vind je nieuwe werk vooral via internet en is enige vaardigheid met computers echt nodig. Als je dat niet leert, is een nieuwe baan verder weg, krijg je een WW-uitkering en volgt na 2 jaar bijstand. Dan sta je nog verder van het werkende leven. Wil je dat? Dat klinkt heel vervelend, maar is een eerlijk verhaal dat iemand soms moet horen. Je hebt daarmee geen garantie op succes, maar word je wel bewust van je eigen verantwoordelijkheid en de invloed die je zelf hebt.''

Wat zijn typische quick wins als je in een nieuwe opdracht start?
''Vooral de zaken waar duidelijk kortere tijdslijnen voor gelden, zoals WIA-aanvragen. Deze kun je het best prioriteren. Zo ben ik eens in een opdracht gestart met een behoorlijke caseload. Op mijn eerste dag stonden er al 100 inhoudelijke e-mails op mijn naam. Al snel werd mij duidelijk dat ik een groot deel van deze caseload kon wegwerken door de WIA-aanvragen te prioriteren. De consequentie was dat ik twee weken even niks anders deed. Dit heb ik overzichtelijk gemaakt en afgestemd met de manager. Na twee weken heel gericht hard werken, was de meeste druk van de ketel en de caseload onder controle.''

In wat voor opdracht kom jij het best tot je recht?
‘’In een opdracht waar ik aan de slag kan met complexe verzuimdossiers, leidinggevenden en minder ervaren collega Casemanagers kan begeleiden en adviseren en/of een ‘regiefunctie’ heb. Ik vind het fijn met diverse betrokkenen te schakelen om tot een goed en bevredigend resultaat te komen. Dat kan zijn bij een verzekeraar, inhouse bij een organisatie of bij een arbodienst. Qua omgeving en cultuur ga ik altijd uit van gelijkwaardigheid en vertrouwen in verantwoordelijkheidsgevoel. Een hiërarchie is prima, maar moet dienend zijn aan de organisatie, niet leidend. Daarmee bedoel ik dat je prima van niveau kunt verschillen, maar je elkaar altijd als gelijkwaardige volwassenen blijft behandelen.’’

Is het voor jou als freelancer makkelijker je meer op de inhoud van je werk te richten?
''Ergens wel. Ik sta inherent verder af van randzaken waar vaste medewerkers wel mee te maken hebben, zoals reorganisaties en CAO-bepalingen. Het raakt mij nauwelijks, ik word minder afgeleid en kan de focus houden op het werk en de opdracht. Er staat immers druk op het gegeven dat een opdracht eindig is. Ik ben ingehuurd om problemen op te lossen en heb beperkte tijd dat te doen. Daarnaast motiveert het mij juist dat ik bewust ben van wat ik de organisatie kost. Dan mag je ook resultaat van mij verwachten. Overweeg je freelancer te worden, dan is dit wel iets waar je tegen moet kunnen.''

Samen Zelfstandig

Herken jij jezelf in dit verhaal? Samen Zelfstandig is een Rochewood-collectief en kennisplatform voor en door specialisten in casemanagement, sociale zekerheid en duurzame inzetbaarheid en mogelijk iets voor jou!

Willemien Wildschut

Rol: Casemanager verzuim
Register: RSC
Titel: RCMC Register Casemanager
Lid van Samen Zelfstandig