Zonder plan kom je nergens

Om jullie mee te nemen in het inzicht dat ik de afgelopen tijd heb opgedaan, en nog dagelijks opdoe, ben ik gestart met een serie blogs over casemanagers. Over hun rol en mogelijke meerwaarde, de verschillende expertises en nog veel meer. Na eerdere edities over het belang van een goede regisseur, de kansen van taakdelegatie en het kiezen van de juiste specialist, vandaag de vierde in deze serie: Zonder plan kom je nergens.

Casemanagement is een vak in ontwikkeling. Waren er eerder twee ‘smaken’ casemanagers (de CROV en de RCCM), tegenwoordig kent het RSC (een van de twee registers) er acht. En daar zullen de komende jaren nog wel meer bijkomen. Waar eerder verzuimbegeleiding als een breed spectrum werd gezien, wordt nu meer en meer met expertises gewerkt. En hoewel in theorie iedereen zichzelf casemanager kan noemen (de functienaam is niet beschermd), vraagt de markt steeds meer om gediplomeerde professionals. Een ontwikkeling die onderschrijft dat het vakgebied alsmaar professioneler wordt.

Sinds 2002 (de introductie van de Wet Verbetering Poortwachter) zijn zo’n 5000 mensen opgeleid tot casemanager. Met name na 2009 is de instroom toegenomen, mede door de stijgende aandacht voor verzuim, sociale zekerheid en gezondheid in het algemeen. Gezien de huidige krapte op de arbeidsmarkt (waardoor beschikbaar personeel waardevoller is dan ooit) en het feit dat de sociale uitkeringen in 2018 bijna 160 miljard bedroegen (47,8% van de totale overheidsuitgaven en 4 miljard meer dan het jaar ervoor), lijkt de huidige vraag naar casemanagers een prima indicatie voor de toekomst.

Op dit moment hoger is die vraag groter dan het aanbod. Daarmee neemt het aantal starters in de markt toe. Casemanager worden is hot, maar tegelijkertijd ook niet iets dat je zomaar even doet. De meeste vacatures zijn namelijk gericht op ervaren casemanagers. Of beter gezegd, dat zijn de vacatures die het langst open blijven staan. Startersfuncties trekken voldoende kandidaten en ook de opleidingsklassen die sommige dienstverleners organiseren, stromen gestaag vol.

Als starter heb je de meeste kansen bij een arbodienst, of een organisatie die de uitvoer van het casemanagement verzorgt. Een verzekeraar kan ook kansen bieden. Vaak geldt voor deze vacatures trouwens dat de term ‘starter’ dubbel van toepassing is: je staat aan het begin van je werkende leven. Als net afgestudeerde hbo’er, wellicht zelfs met een gerichte minor, heb je voldoende mogelijkheden. Maar wat nu als je al een aantal jaar werkzaam bent. Eerst iets heel anders hebt gedaan en nu de switch wilt maken naar een vakgebied dat jouw hart gestolen heeft? Dat is een uitdaging van een heel andere orde.

Een denkbeeldige casus. Britt (38) is al jaren werkzaam als leraar in het basisonderwijs. Spijtig genoeg valt ze uit met een burn-out, waarna ze besluit niet terug te willen keren in eigen werk. Geïnspireerd door de, in haar ogen nogal matige, verzuimbegeleiding die ze ontvangt, besluit Britt de opleiding Regie op Verzuim te gaan volgen. Drie maanden later behaalt ze haar diploma en is ze klaar voor de volgende stap in haar loopbaan. Klaar om te laten zien dat het beter kan.

Omdat Britt het maar gek vond dat ze enkel telefonisch is begeleid gedurende haar verzuimperiode, heeft ze bedacht graag face-to-face met mensen in gesprek te gaan. Ze ontdekt echter dat ze iets over het hoofd heeft gezien: Britt heeft weliswaar de kennis, ze ontbeert relevante werkervaring. Dit blijkt keer op keer reden voor organisaties om haar sollicitatie af te wijzen. Functies waarvoor ze wel in aanmerking komt, Britt wordt meermaals benaderd via LinkedIn, zijn die waarin ze telefonisch op afstand dossieradvies geeft. Heeft ze hiervoor al die moeite gedaan?

Het lijkt erop dat Britt zich onvoldoende verdiept heeft in het vakgebied en vooral op onderbuikgevoel heeft geacteerd. Zoals voor de meeste starters geldt ook voor Britt dat meer nodig is dan alleen het volgen van de ROV-opleiding. Het gaat om een netwerk creëren en de bereidheid te investeren in jezelf door functies te accepteren die misschien niet direct zijn waar je op hoopte, maar je wel in de richting brengen van waar je wilt komen. Eventueel stage lopen om de broodnodige ervaring op te doen.

Casemanager word je niet zomaar.

Met de groei en ontwikkeling van het vakgebied, denk ik dat onderscheidend vermogen steeds belangrijker wordt. Er is een vrijwel continue aanwas van opgeleide casemanagers, van wie niet iedereen het vak ook daadwerkelijk zal gaan uitoefenen. Deels zit dat in de competenties die een persoon al dan niet bezit (overtuigingskracht en communicatief vermogen zijn bijvoorbeeld belangrijk), maar meer nog geldt de wil die iemand heeft om zijn ambities waar te maken. De bereidheid de regie te nemen en te investeren waar dat nodig is, maken (zoals altijd eigenlijk) het verschil.

Het is steeds meer mogelijk jezelf te specialiseren binnen casemanagement. Daar liggen kansen, mits je bewuste keuzes weet te maken. Zo zou voor Britt werken als casemanager taakdelegatie bijvoorbeeld een optie kunnen zijn. Of, hoewel ook een rol die meestal ervaring vraagt, specialist conflicthantering. Zo zullen de komende jaren ongetwijfeld meer rollen ontstaan die zich focussen op specifieke deelgebieden van het vak.

Het gras aan de overkant lijkt altijd groener; het werk van een casemanager wordt soms geïdealiseerd. Het is een mooi, maar ook breed beroep. De wijze waarop casemanagement ingevuld wordt, verschilt enorm. Ook de positie die je als casemanager inneemt kan erg wisselen. De meest uitdagende functies zijn tevens de rollen die vragen om relevante werkervaring. Vraag is dus in hoeverre het reëel is om dergelijke functies direct te ambiëren, wanneer je nog niet actief bent in een aan verzuim gerelateerde rol. Het hebben van een plan is dan ook cruciaal: hoe ver sta je af van hetgeen je ambieert en hoe denk je daar te kunnen komen?

Wat dat betreft is casemanager worden een goede voorbereiding op het werk zelf: zonder plan kom je nergens.

Ik realiseer me dat ik nog heel veel punten openlaat, wellicht zelfs nieuwe vragen bij je oproep. Stel die in reactie op deze blog ook vooral, zodat ik hier later in de serie op kan terugkomen. Voor nu hoop ik dat je helder is dat je niet zomaar even casemanager wordt, maar dat een gedegen plan en gezonde ambitie nodig zijn om jezelf te onderscheiden in een continu professioneler wordende omgeving.

En waarom ik het zo interessant vind in een zich zo ontwikkelende markt actief te zijn.